درخت خرما، در فرهنگ و باور مردم بافق(6)(صنایع دستی)

دسته: فرهنگی، هنری، مذهبی
بدون دیدگاه
شنبه - ۲۲ تیر ۱۳۹۲

ذ- پادری :

برای بافت پادری، نیاز به قیچی و قاب چوب است . قاب چوبی با ابعاد، 60 در 90 و 22 سوراخ بالا و 22 سوراخ پایین . میخهای بزرگ خمیده را در سوراخها فرو می کنند و با منال، تار کار را روی میخ می کشند . دست پیچو را لا به لای تارها می گذرانند .

بعد پودها را برداشته، نخستین پود را به نخستین تار می تابانند و یک در میان از روی لقمه می گذرانند . از زیر و روی تار رد می کنند تا به راست برسد . باز یک در میان، از روی لقمه ها می گذرانند تا سر جای اول برگردد . این کار ادامه می یابد، تا پودها از تمام لقمه ها بگذرند. پودها را در دو طرف کار می پیچانند . هر دو سه رگی که می بافند، با برپاکی کوبیده می شود.

اندازه پادری :

–      120 در 70 ، مورد استفاده هتل ها . تعداد سوراخ 28 عدد

–      90 در 55 ، مورد استفاده در خانه ها . تعداد سوراخ 24 عدد

–      80 در 50 ، ظریف است و خریدار بیشتری دارد . تعداد سوراخ 22 عدد

–      60 در 40 ، تعداد سوراخ 18 عدد

انواع پادری :

–      تابیده باریک : 40 تار دارد، پودها از تکه های منال پر می شود، 90 رگ دارد، با 40 سوراخ در بالا و پایین ، رفت و برگشت منال 180 بار .

–      کم تاب ضخیم : 40 تار و پود دارد، رفت و برگشت منال، 80 دور

–      پادری چیندنی

میخ دستگاه : شامل میلگرد نازک که یک سر آن به اندازه 2 سانتیمتر ، خم شده به اندازه سوراخهای هر دستگاه .

مندلی : یک تکه فنر خودرو به اندازه 15 تا 17 سانتیمتر ، جهت کوبیدن پودهای پادری .

ر- رسمون :

ابزار مورد استفاده در بافت رسمون :

–      کلیلک : چهار عدد چوب قوس دار به شکل منال که منالها را با آن می تابانند .

–      مهره : قسمتی از کنده درخت، چهار شیار چهار سوی آن ایجاد می کنند . هر شیار یکی از چهار لای منال را نگه می دارد .

–      چنگک : حلقه ای فلزی به شکل ؟ . برای بافت به دو چنگک نیاز است که به هم وصل می شوند .

–      شاگردو : کنده درخت به اندازه 60 در 35 سانتی متر، دو عدد دوشاخعلی به شکل Y که به طور عمود نصب شده است .

–      تخته : ابعاد 40 در 7 سانتی متر با چهار سوراخ بزرگ ، کلیلک از این چهار سوراخ رد می شود .

–      لاشه : کهنه ای شبیه خورجین که یکی از چنگکها به آن وصل است ، روی لاشه سنگ می گذارند .

–      چرخ رسمون تابی : دو چوب ضخیم 70 سانتی متری به شکل 7 در زمین می گذارند، تخته ای با چهار سوراخ روی آن پیچ می کنند .

روش بافت رسمون :

دو نفر در رسمون بافی با هم کار می کنند . منال را در آب می خیسانند . کلیلک ها را از بلبرینگ ها رد می کنند . یک طرف چهار منال را در کلیلک محکم می کنند . دو رشته منال، از شاگردو رد می کنند آن را به شیار مهره رسانده، به چنگک متصل به لاشه می بندند . دو رشته دیگر، از دو شیار مهره رد شده به چنگک وصل می شود . استادکار، پشت چرخ چهار عدد کلیلک ها را داخل سوراخهای تخته می کند و تخته را می چرخاند. هر چهار رشته منال، همزمان تابیده می شود  بعد چنگک دوم بین لاشه و چنگک اول قرار می گیرد، باز تخته را می چرخانند، این بار منالها دور هم تابیده می شود و رسمون به وجود می آید .

منالها که دور هم تابیده می شوند ، از طولشان کاسته می شود . سر منال ها ریش است . برای زیبایی، 20 سانتی متر از سر هر منال روی خودش برگشته، تابیده می شود که به آن گوشو می گویند . برای بافت رسمون، به زمینی به طول ریسمانی که می خواهند ببافند، نیاز است .

انواع رسمون :

–      9 متری یا کمند ، برای بالا رفتن از درخت مورد استفاده قرار می گیرد .

–      12 متری، برای هیزم کشی ( در گذشته مورد استفاده بوده است ) .

–      40 متری

–      60 متری، برای استفاده مقنی ها است .

ادامه دارد….

عالیه نقیب الذاکرین بافقی


پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۲
برچسب ها: