یکشنبه ۶ام فروردین ۱۳۹۶ ۱۲:۰۸:۵۰ قبل از ظهر

چاپلوسی و تملق گویی

کد خبر: 13551
تعداد بازدیدکننده: 171
تاریخ: ۱۷ دی ۱۳۹۱

… هیچ ابایی نمی کند. جلوی جمع کثیر همکاران از روی صندلی بلند می شود و خطاب به رئیس اداره خود که به مناسبت معرفی معاون اجتماعی اداره، پیرامون جدیت عمل در انجام امور موظف محوله سخنرانی می کرد، می گوید: … بسیار عذر می خواهم جناب آقای رئیس!، هیجان قلبی ام غلیان کرد که صحبت های گران بهای شما را قطع کردم. جناب آقای… حضرت عالی مستحضر هستید بنده خدمتگزاری به آقای معاون جدید را خدمتگزاری به شخص جناب عالی از جمله بالاترین وظیفه خود می دانم. شخص شخیص آن مقام پرارج و والا حتما فراموش نفرموده اند که بنده طی سالهای خدمت همواره مطیع فرامین شما بوده و هستم. برکت وجود مستطاب شما موجب دلگرمی قاطبه کارکنان بوده است. افتخار می کنم همیشه سایه پایدار حضرت عالی برسر ما زیردستان شما تابندگی داشته باشد- کوچک شما…» حیرت و سکوت غلیظ حضار در سالن آمفی تئاتر محل سخنرانی چنان حاکم بر فضا شد که انگاری هیچ جنبده ای در آنجا حضور ندارد که… که با تبسم و کلام ملایم رئیس اداره، ترک خورد: ممنونم آقای… شما همیشه سبب امیدواری بوده اید. این اظهار لطف شما نشان می دهد که من هم در انجام وظایفم موفق بوده ام و… امیدوارم همچنان باشم.»

همه خوانندگان محترم کم و بیش با معنا و مفهوم این کلمات آشنایی دارند و چه بسا خوانندگانی که از این دو موضوع حکایت ها شنیده اند و چه چیزها که دیده اند. چرا که چاپلوسی و تملق گرایی در حال حاضر جزئی از روال کار اکثر ما نیز شده است.

هدف از نوشتن مقاله ای با این عنوان ، مشخص کردن علل و آثار چنین رذایل اخلاقی می باشد.

اگر به تاریخ نگاهی بیاندازیم کم نیستند داستان ها و حکایاتی در خصوص برخوردهای قاطع و تنبیه متملقان که درباره برخی از شاهان و بزرگان نگاشته شده و نیز چه احادیث و سخنانی که در رد این آفت نقل گردیده است:

شاه عباس به جهت تنبیه متملقان درباری، امر کرد درمجلسی سرقلیان ها را به جای تنباکو از سرگین الاغ پرساخته و آتش روی آن ها قرار دادند! پس از آن که درباریان مشغول پک زدن به قلیان ها شدند، شاه عباس گاه و بیگاه می گفت: این تنباکوها را حاکم همدان برای من فرستاده است! کیفیت آن چگونه است و هریک از درباریان حاضر درحالی که به شدت سرفه می کردند درپاسخ با لحنی چاپلوسانه جواب می دادند: قربان! این تنباکو فوق العاده عالی و خوش عطر و بواست و در جهان بهتر از آن پیدا نمی شود. این تنها یک گزارش از تملق و چاپلوسی است که در میان درباریان و دولتمردان رواج دارد.

و یا حکایتی از نحوه برخورد کریم خان با چاپلوسی که تنها به گذاشتن لینک آن بسنده می کنم .

http://mehremihan.ir/novelistic/82-dastankootah/1188-chaploosi-karim.html

اما چاپلوسی چه بلایی بر سر مدیران تملق پذیر و جامعه خواهد آورد :

دروغ گویی در جامعه رواج پیدا می کند و باعث می شود تا فرد تملق شده فرصت خودشناسی و شناخت حقایق اخلاقی خود را از دست بدهد و دیگر در جهت رفع عیوب احتمالی خود گامی برندارد چرا که براثر تملق به این باور می رسد که آنچه که درباره او می گویند حقیقت است و موجب آن می شود که فرد تملق پذیر از مقام انسانیت ساقط شود.

 لیکن نگارنده خود نیز بر این باور است که فرهنگ تقدیر و تشکر نیز اگر به جا و فارغ از افراط و تفریط باشد بسیار لازم و ضروری است چرا که امیرمومنان علی (ع) می فرماید :

الثناء بأکثر من الاستحقاق ملق و التقصیر عن الاستحقاق عی او حسد؛

ثنا و ستایش بیش از استحقاق، تملق است و کمتر از استحقاق، ناتوانی و حسادت است.

(نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹)

مناسبترین روش برای رهایی از این آفت زبانی بی اعتنایی به تملق گوینده است

بی شک اگر این خصائص زشت و بدور از انسانیت در هرسازمان و محیطی ترویج یابد سبب آلودگی فرهنگی و اخلاقی آن محیط می گردد و هرچه بگذرد افراد غیر کارآمد بیشتری سکان امور را بدست می گیرند و باعث فروپاشی آن سازمان خواهد گردید.

به امید روزی که جامعه از این خصلت زشت مبری گردد …

علی محمد رنجبر بافقی

۳ نظر

  1. حسام می‌گه:

    یه نگاه که به اطرافتون یندازین متوجه میشین که این رفتار زشت تو وجود آدما ریشه دوونده!انگار که بدون چاپلوسی کردن هیچ کاری پیش نمیره
    همیشه اطراف کله گنده های شهر یه سری آدم پرسه میزنن که این خصلت از سر و روشون میباره
    کاش به جایی برسیم که هیچ کسی برای انجام شدن کارش به طناب تملق و چاپلوسی چنگ نزنه و هیچ منصب داری دل به حرفای یه سری آدم چاپلوس دل خوش نکنه!

    • فتاحی می‌گه:

      متاسفانه این خصلت مثل خوره به جون جامعه ی ما افتاده
      ولی برای برطرف کردن این عادت زشت باید از خودمون شروع کنیم
      از همین امروز
      هین حالا

  2. تا می‌گه:

    اقای رنجبر …… اقای عسگری می باشند