یکشنبه ۴ام تیر ۱۳۹۶ ۱۰:۲۶:۱۲ قبل از ظهر

درنگی در دعای تحویل سال

کد خبر: 17015
تعداد بازدیدکننده: 71
تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۱

بسم الله الرحمن الرحیم
کلمه “عید ” از ریشه ” عود ” به معنای برگشتن است. اگر به روز های خاصی همچون عید فطر با نوروز عید گفته می شود از آن جهت است که حالات انسان یا طبیعت دچار تغییر و تحول می گرد مثلا عید نوروز به دلیل زنده شدن و بیدار شدن طبیعت پس از خواب زمستانی نوعی بازگشت جهان و اوضاع طبیعی به حالت قبلی خود است.
نوروز از دو کلمه ” نو” و ” روز ” تشکیل شده است و در لغت فارسی مفهوم روز نو از آن استفاده می شود و بر نخستین روز از نخستین ماه شمسی اطلاق می شود.
آنچه می توان از آغاز سال شمسی به دست آورد آن است که آدمی همپای نو شدن طبیعت و جایگزینی فصل سبز به جای فصل سرد، خود و جامعه را به دگرگونی و تحول کشانده و با بهره مندی از مکتب حیات بخش اهل بیت علیهم السلام گامی در جهت بهار شدن دل و احسن الحال بردارد. همچنین برخی از علماء و فقهاء این روز را روز مبارک دانسته و بر اعمال وارده در این روز تاکید نموده اند. چنانکه مرحوم ایه الله العظمی کاشف الغطاء رضوان الله علیه در این مورد می فرماید:
نوروز مقتضای این جهان انسان ها و حیوانات است به همین مناسبت اهل بیت علیهم السلام عید گرفتن این روز را تاکید نموده و وظایفی را برای مردم در این روز بیان داشته اند. ایشاان در جای دیگر در باره ادعای اینکه عید نوروز از اعیاد زرتشت است می فرماید:‌ب اید بدانیم ما چهار گونه عید داریم:
۱٫ اعیاد دینی مانند اعیاد قربان و فطر
۲٫ اعیاد مذهبی مانند عید غدیر
۳٫ اعیاد ملی که هر کشوری روزی را برای خود عید می داند مثل روز استقلال کشورها
۴٫ عید تکوینی که جهان عید می گیرد و انسان در آن نقشی ندارد مانند عید نوروز که طبیعت سبز و شکوفا و دنیا خرم و خوشحال می گردد. پس این عید، عید تمام جهانیان است نه عید زرتشتیان
نوروز در گنجینه معارف اهل بیت علیهم السلام و متون روایی ما از منزلت و جایگاه خاصی برخوردار است. به گونه ای که معصومین علیهم السلام بر پاسداشت این روز سخن رانده و از مناسبت های مهم آن یاد کرده اند. اگر چه عید نوروز از جمله اعیاد اسلامی عید فطر ، قربان ، غدیر و جمعه محسوب نمی شود ولی روایات متعددی در باره اهمیت و جایگاه آن وراد شده است.
آنچه با تامل در روایات به دست می آید آن است که نوروز سمبل تحول و تغییر است البته تحویل به سمت نیکویی و بهتر شدن چنانچه در یکی از دعاهی هنگام تحویل سال می خوانیم؛
یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ‏ وَ النَّهَارِ یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَى أَحْسَنِ الْحَالِ.
ای آنکه به تدبیر تو گردد ایام ای دیده و دل از تو دگرگون مادام
وی انکه به دست توست احوال جهان حکمی فرما که گردد ایام به کام
با درنگ در این دعا بزرگترین رهاورد نوروز را می توان در امور ذیل خلاصه کرد؛
۱٫ تلاش برای تغییر
در دین مبین اسلام یکسان ماندن و تن ندادن به تغییر و تحول به شدت نفی شده است آنگونه که امام صادق علیه السلام می فرماید : مَنِ‏ اسْتَوَى‏ یَوْمَاهُ‏ فَهُوَ مَغْبُونٌ ؛ هرکس دو روزش یکسان باشد او مغبون بوده و ضرر کرده است.
۲٫ انتخاب راه بهتر
پس از تن دادن به تغییره مهمرین مساله گزینش راه بهتر و نیکو شدن است و لذا آنانی که فردایشان از روز قبل بد تر است مورد شماتت خواهند بود.
امیرالمومنین علیه السلام می فرماید‌: وَ مَنْ‏ کَانَ‏ غَدُهُ‏ شَرَّ یَوْمَیْهِ فَمَحْرُومٌ وَ مَنْ لَمْ یُبَالِ بِمَا رُزِئَ مِنْ آخِرَتِهِ إِذَا سَلِمَتْ لَهُ دُنْیَاهُ فَهُوَ هَالِکٌ وَ مَنْ لَمْ یَتَعَاهَدِ النَّقْصَ مِنْ نَفْسِهِ غَلَبَ عَلَیْهِ الْهَوَى وَ مَنْ کَانَ فِی نَقْصٍ فَالْمَوْتُ خَیْرٌ لَه‏ هر که فردایش بدتر از دیروز است محرومست و هر که با تامین دنیایش غم آخرت ندارد هلاکست و هر که کمى خود را وارسی نکند هوس بر او چیره شود و هر که در حال کاستن باشد مرگ برای او بهتر است.
۳٫ تبدیل بدی ها به خوبی ها و تلاش در بهتر شدن
زیباترین و کاملترین نوع تغییر ، تبدیل بدی ها به خوبی ها و جبران خطاهاست. شیوه ای که قرآن کریم برای آدمی ترسیم ساخته است جبران بدی ها به وسیله خوبی ها و توبه از اعمال گذشته است چنانچه می فرماید:
فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَ أَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ یَتُوبُ عَلَیْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ‌

پس هر که بعد از ستم کردنش توبه کند و به صلاح آید ، خدا توبه او را مى‏پذیرد ، که خدا آمرزنده مهربان است .
این دگرگون شدن و گذر از بدی به خوبی و اصلاح خود در دعا هایی که از ائمه بزرگوار علیهم السلام به ما رسیده است نیز بسیار مشهور است. در یکی از دعاهای ماه مبارک رمضان می خوانیم: اللهم غیر سوء حالنا بحسن حالک خدایا حال بد ما را به حال نیکویت تغییر بده.
سید عباس حسینی باقرآبادی

۳ نظر

  1. علی رضا می‌گه:

    آقای حسینی، مطالب خوبی می نویسید. ضمنا در فعال نمودن طلبه های جوان بافقی هم در خصوص مشارکت در نوشتن و فعالیت های فرهنگی و اجتماعی نقش مهمی ایفا می نمایید، بنده به عنوان بافقی از شما تشکر می کنم و درخواست دارم برای فعالتر شدن این قشر در تمام عرصه ها اهتمام بیشتری بخرج دهدید.

  2. رهگذر می‌گه:

    آقا سید در حالی که بسیاری از بزرگان بر دروغ بودن و کذب بودن این دعا سخنرانی می کنند شما شرح آن را نوشته اید!!!!!!!!
    بسیاری از بزرگان مثل استاد عابدی می فرمایند این دعا ساختگی است و مضامین آن مثل یا محول الحول و الاحوال از عباراتی است که در روایات دیده نشده و نیست.
    کمی دقت کنید
    با تشکر

  3. تحصیلکرده می‌گه:

    اقای رهگذر این یک دعا ست نه یک روایت یا حدیث که ما خواهان اثبات جعلی بودن یا نبودن ان باشیم.چون تمام کارهای ما رنگ دینی ومذهبی دارد و مسلمان هستیم دعای سال تحویل را هم عربی می خوانیم در حالی که می توانستیم به فارسی بخوانیم.درسته که این دعا از هیچ امام یا معصومی روایت نشده ولی مضامین عالی و خوبی دران وجوددارد که برگرفته از فطرت وسنت است.مثلا مادرسفره هفت سین قران می گذاریم در حالی که می گوییم این ایین مربوط به قبل ازاسلام است پس اجداد ما قرانی نداشتند که در سفره بگذارند.هرچیز خوب راباید بپذیریم .این که دعا جعلی است یا واقعی یا ان را عربی بخوانیم یا فارسی چندان تفاوتی ندارد .اصل نیت است که باید پاک وصاف باشد.