شنبه ۵ام فروردین ۱۳۹۶ ۰۶:۲۵:۱۶ قبل از ظهر

رابطه مجسمه های شیر سنگی و عقلانیت دینی

کد خبر: 2880
تعداد بازدیدکننده: 399
تاریخ: ۲۵ فروردین ۱۳۹۱

 

انتشار مطلبی در وب سایت بافق فردا با عنوان میدان چهارده معصوم (ع) و مجسمه شیر سنگی!!! به قلم دوست گرامی‌ام، فاضل ارجمند جناب آقای حجت الاسلام سید عباس حسینی باقر آبادی (دام عزه) و اظهار نظر مخالف برخی از خوانندگان نگارنده را بر نگارش متن ذیل وا داشت تا ان شاء الله مورد استفاده همگان قرار بگیرد.

قبل از ورود به موضوع اصلی این نوشتار باید به این نکته توجه کرد که مطلب منتشره از چند جهت قابل بررسی است؛ اول از جهت حکم فقهی مجسمه سازی که باید در جای خود به آن پرداخته شود، دوم از جهت سیستم زیبا سازی محیط و سوم هم از جهت اهمیت یا عدم اهمیت برخی از نمادها، که البته بنده فقط از یک جهت به آن خواهم پرداخت.

اما در این مجال به بررسی این موضوع از جهت عقلی می‌پردازم:

۱-     از مهم‌ترین موضوعات در مباحث دینی که توسط علمای نامدار شیعه مطرح گردیده است بحث عقل و جهل است که ابتدا در قرآن کریم مطرح گردیده است.

شاهد بر این مطلب:

الف) واژه عِلم ۷۷۹ بار در قرآن کریم آمده است.

ب) واژه ذِکر ۲۷۴ بار بیان شده است.

ج) واژه عقل ۴۹ بار آمده است.

د) واژه فقه ۲۰ بار آمده است.

ه) واژه فکر ۱۸ بار ذکر گردیده است.

و) واژه لُبّ “عقل خالص” ۱۶ بار بیان شده است.

ز) واژه تَدَبُّر ۴ بار ذکر گردیده است.

ح) جمله “أفَلا تَعقِلُونَ” ۱۳ بار آمده است.

ط) جمله “لَعَلَّکُم تَعقِلُونَ” ۸ بار بیان شده است.

ی) جمله “لَعَلََّهُم یَتَفَکَّرُونَ” ۳ بار آمده است.

ک) جمله “أفَلا یَتَفَکََّرُونَ” ۱ بار آمده است (۱) .

این حجم آیات و واژه‌ها گویای این است که دین ما، دین خرد است.

۲-     علاوه بر قرآن کریم به عنوان منبع اصلی دین، در روایت اهل بیت عصمت و طهارت نیز به این موضوع پرداخته شده است تا جایی که در کتاب‌های روایی ما از جمله در کتاب شریف «کافی» که توسط مرحوم شیخ کلینی از علمای بزرگ شیعه به رشته تحریر درآمده است یک باب با عنوان «کتاب العقل و الجهل» وجود دارد.

در این جا به عنوان نمونه دو روایت را ذکر می‌کنم:

روایت اول: عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّ لِی جَاراً کَثِیرَ الصَّلَاهِ کَثِیرَ الصَّدَقَهِ کَثِیرَ الْحَجِّ لَا بَأْسَ بِه قَالَ فَقَالَ یَا إِسْحَاقُ کَیْفَ عَقْلُهُ قَالَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ لَیْسَ لَهُ عَقْلٌ قَالَ فَقَالَ لَا یَرْتَفِعُ بِذَلِکَ مِنْهُ (۲). اسحاق بن عمار گوید به حضرت صادق عرض کردم: قربانت گردم من همسایه‌ای دارم که نماز خواندن و صدقه دادن و حج رفتنش بسیار است و عیب ظاهری ندارد فرمود عقلش چطور است گفتم: عقل درستی ندارد فرمود: پس با آن اعمال درجه‌اش بالا نمی‌رود (۳).

روایت دوم: عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ ذُکِرَ عِنْدَهُ أَصْحَابُنَا وَ ذُکِرَ الْعَقْلُ قَالَ فَقَالَ ع لَا یُعْبَأُ بِأَهْلِ الدِّینِ مِمَّنْ لَا عَقْلَ لَه (۴). حسن بن جهم گوید: جمعی از یاران ما خدمت حضرت رضا علیه السلام سخن از عقل بمیان آوردند. امام فرمود: دین‌داری که عقل ندارد اعتنائی به او نباشد (۵).

۳-     با توجه به اهمیت این موضوع یعنی عقل و تعقل در فرهنگ اسلامی ما بنابراین می‌توان گفت پایه و اساس دین بر روی عقل و تعقل بنا شده است.

با ذکر نمونه های فراوان قرآنی و روایی می‌خواهم به این نتیجه برسم که در مورد مسائلی از قبیل آن چه در نوشتار دوست گرامی‌ام به آن پرداخته شده است باید قبل از هرچه چیز به عقلمان رجوع کنیم و ببینیم آیا با عقل تطابق دارد یا خیر.

۴-     اما در پایان در پاسخ به نظرات چند تن از خوانندگان مطالبی را عرض می‌کنم:

خواننده ای این نظر را نوشته بودند که:

آقای حسینی مگر شیر چه اشکالی دارد مطمئن باشید اگر هر مجسمه ای با هر عنوانی باشد امثال شماها گیر می‌دهند شیر نشان ایران زمین است زیبا سازی شهر هر جور که باشد جالب است شیر باشد یا عقاب یا مجسمه وحشی بافقی.

این خواننده گفته‌اند زیبا سازی شهر هر جور که باشد جالب است غافل از این که این حرف کاملاً غیر عقلی و منطقی است و ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که هر چیزی به عنوان زیبا سازی فضای شهر را پر کند هرچند به نظر نگارنده این سطور زیبایی در این مجسمه‌ها یافت نمی‌شود.

خواننده دیگری این چنین نظر خود را مرقوم داشته‌اند که:

آقای حسینی اگر مشکل با حذف دو تا مجسمه شیر حل می‌شود خوب اون را هم بردارید و خیال همه را راحت کنید عزیز من تا کی باید ما خودمان را درگیر این مسائل کنیم. بابا؛ دنیا وارد مرحله جدیدی از زندگی شده و شما هنوز در این مسائل غوطه‌ور هستید خجالت داره به خدا.

در پاسخ به ایشان و صاحبان این تفکر بسیار خطرناک باید عرض کنم که اولاً ما حق نداریم به مسائل یا کارها یا حتی حرف‌ها سطحی نگاه کنیم و به آن‌ها توجهی نکنیم. ثانیاً این که گفته‌اید نباید خود را درگیر این مسائل کنیم نیز نشان از این دارد که می‌شود نسبت به مسائل پیرامون بی تفاوت بود که اصطلاحاً به آن اباحی گری می‌گویند مثل این که دیدم شخصی پشت شیشه ماشین خودش نوشته بود «زگهواره تا گور را بی خیال!» این طرز تفکر که چون دنیا وارد مرحله جدیدی شده است پس نباید به خیلی از چیزها کار داشت یا به قول معروف گیر داد به طور کاملاً نامحسوسی سر از انکار ضروریات دین و خدای ناکرده غوطه‌ور شدن در پرتگاه کفر در می‌آورد که ان شاء الله این خواننده محترم به پیامد سخنان خود واقف نبوده‌اند و از روی غرض نبوده است.

در آخر این که، کسانی باید خجالت بکشند که نسبت به پدیده های فرهنگی و شبه فرهنگی غافل هستند یا این که احیاناً با فرهنگ دینی ضدیت دارند.

به امید آن که همه ما از عقل و قوه تعقل که باعث تفاوت بین انسان و حیوان گردیده است بهره‌مند گردیم.

شهر مقدس قم

محمد هادی سمتی

۲۴/۱/۱۳۹۱

بعد از ظهر یک روز بهاری

 پی نوشت ها:

(۱)  حقایق و خرافات از نگاه دین، سخنرانی‌های حضرت آیت الله حاج سید احمد خاتمی «دامت برکاته»، تدوین و تحقیق سید علی اکبر حسینی نیشابوری

(۲)  کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، الکافی (ط – الإسلامیه)، ۸ جلد، ج ۱؛ ص ۲۴ دار الکتب الإسلامیه – تهران، چاپ: چهارم، ۱۴۰۷ ق.

(۳)  اصول کافی-ترجمه مصطفوی، ج ۱، ص: ۲۸

(۴)  کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، الکافی (ط – الإسلامیه)، ۸ جلد، ج ۱؛ ص ۲۸ دار الکتب الإسلامیه – تهران، چاپ: چهارم، ۱۴۰۷ ق.

(۵)  اصول کافی-ترجمه مصطفوی    ج ۱، ص : ۳۲

۱۶ نظر

  1. رضا می‌گه:

    آقایان حسینی وسمتی پس روز عاشورا که بعضی از هیأتها تختی که دارند شیر بالای ان است پس این هم اشکال دارد پس لقبی هم که به مولایمان حضرت علی (ع) داده اند (اسدا…) جای تامل دارد.

    • ناشناس می‌گه:

      جناب آقای رضا
      سلام
      با تشکر از اظهار نظر شما
      این حرف مغلطه است
      اولاً شیر روی تخت هم قابل بحث است
      ثانیاً لقب اسدالله به دلیل شجاعت مولا علی است که البته یک بحث ادبی نیز دارد
      بنابر این با کمال احترام هیچ ربطی به شیر سنگی ندارد.

  2. علی می‌گه:

    سلام، به نظرم شهرستان بافق شاخصه های زیادی را درچند سال گذشته برای رشد و توسعه شاهد بوده است، نکته اول؛ توجه بیش از گذشته مردم به مسایل اجتماعی که نسبت به دو دهه قبل بسیار بیشتر شده است. نکته دوم؛ مشارکت بیش از پیش تحصیل کرده های شهرستان در مسایل اجتماعی و اما نکته سوم؛ مشارکت و توجه خاص طلاب و روحانیون جوان شهرستان به جریانات اجتماعی و عمرانی شهرستان است که بسیار خوشحال کنند است. امیدوارم فضای با بیان؛ نقدهای سازنده، نظرات ودیدگاه ها، باعث رشد و تعالی شهرستان بافق گردد.

  3. بافقی می‌گه:

    انهایی که به مجسمه ی شیر که برای زیبایی شهر درست شده گیر داده اند بروند به ظلمهایی که به بافق شده و میشود گیر بدهند از جمله بردن چادر ملو و…

  4. سهیل می‌گه:

    من نمیدونم چرا عالم های شهرم هیچ سوالی از مسئولین برای وضع بد شهر نمی کنن و علاوه بر اون همراهیشون هم میکنند و اینقدر وقت دارند که راجع به یک چیز بیهوده همش مطلب میزنن!!

    • محمد هادی سمتی می‌گه:

      آقای سهیل
      سلام
      این حرف شما دو جواب دارد
      جواب اول این که منظور شما از وضع بد چیست؟
      خوب این هم یکی از مصادیق وضع بد است..
      اما جواب دوم
      این مطلب بیهوده ای نیست شاید به نظر شما بیهوده باشد

  5. هوشنگ می‌گه:

    دخالت روحانیت در امور زیباسازی شهر

  6. خوش بین می‌گه:

    عزیزان فکر کنم بی خودی با هم بحث می کنید هم حرف حسینی و سمتی خوب است هم منتقدان ایشان و حل آن به این است هر حرف جائی و هر نقطه مکانی دارد مجسمه شیر در میدان چهارده معصوم نداشتن میدان به نام مظاهر عزت شهرستان
    جناب آقای حسینی و سمتی نظرتان خوب اما هر وقت انتقاد می کنید از خدمات هم تشکر کنید به هر حال شهردار بالنسبه به قبلی ها خدمات خوبی داشته آن را هم بنویسید چه در زیبا سازی چه در خیابان کشی چه در میدان سازی بله شاید غفلتی هم کرده باشد که اگر دوستان با هم نشستی داشته باشند ذکر حاصل می شود در انتها دوستان احترام هم را نگهداریم

  7. خوش غیرت می‌گه:

    با سلام
    به نظر من و چیزی که از تاریخ خواندم و به یادم هست شیر سنگی نماد انسانهای شجاعی است که برای شهر یا کشور خودشان رشادت خاصی انجام داده باشند.آیا به نظر شما شهرستان ما که فکر کنم ۳۱۳ شهید تقدیم به انقلاب کرده آیا حق ندارد شیر سنگی در میادین خود بگذارد؟
    اگر تندیس بزرگان بافق را بگذارند بهتر است ولی حالا که مسئولین دارند کاری برای زیبایی شهر انجام می دهند نباید بااین حرفها ناراحتشان کنیم.

  8. همشهری می‌گه:

    این موضوعی نیست که اینقدر در سطح عمومی بحث گردد( اینها مربوط خود شهرداری است و مستقیما باید به آن سازمان گفت ) . مباحث عمومی شهر ما نداشتن پزشک متخصص ، کمبود شدید امکانات تفریحی و امثال این موارد می باشد که باید واقعاً پیگیری شود و چاره ای اندیشید.

  9. ایرانی می‌گه:

    کاش به جای شیر سنگی میدان چهارده معصوم ، به مردم این شهر و نداشتن امکانات تفریحی ، پزشکی ، فرهنگی و… آنها توجه می شد و از حقوق این شهروندان مظلوم هم دفاع می شد.!!!!!!

  10. سهیل می‌گه:

    سلام آقای سمتی
    از شما زشته بگین وضع بافق خوبه اگر بافق را با شهرهایی مثل اردکان و میبد و رفسنجان و شهرهایی که هم رده بافقند مقایسه کنید میبینید عدم وجود یک مکان تجاری مناسب-عدم وجود مراکز تفریحی مناسب-وضع بد خیابان ها وعدم وجود گاز شهری و عدم وجود فاضلاب شهری و… همه بیانگر این هستن که بافق وضع بافق خوب نیست.(حالا اگه آهنشهر را از بافق بگیرن بافق حتی یک سینما هم ندارد.)حال اگر نوشته تان را با مسائل این چنینی مقایسه کنید می بینید که واقعا درشان مباحثه نیست.

  11. دانشجو می‌گه:

    نمی دانم چه بنویسم فقط می نویسم آیامیدان های شهرهای تهران قم شیراز و …. مجسمه ندارد؟آیا این شهرها پر از مراجع تقلید آیت الله های مهم روحانیون بزرگ نیست!!!!!شما را به خدا این مطالب را اصلا منتشر نکنید نمی دانم ما بافقی ها چه گناهی مرتکب شده ایم که این طور باید به جان هم بیافتیم و شهرمان از همه لحاظ عقب باشد.بافق فردا به نظر من در صورت درج مطالب مشابه اعتبار و ارزش سایتتان از بین می رود و جناحی می شود شاید چند روزی بازدید کننده زیادی داشته باشد ولی پایدار نیست!!!!!!!!!

  12. محمد می‌گه:

    جناب آقای سمتی
    با سلام
    از این که از یاداشت من احساس خطر کرده اید متاسف شدم متاسفانه شما برداشت درستی از مطلب من نداشته اید منظور من از وارد شدن دنیا به مرحله جدید از زندگی خدای ناکرده دوری از اسلام نیست بلکه پیشرفت علم در تمامی زمینه ها است و ما بافقی ها با وجود تمام محرومیت ها هنوز بر سر این گونه مسائل در حال چانه زدن هستیم در سالی که به فرموده آقا سال تولید ملی نامگذاری شده است همه ما باید با فکر و پشتکار ,راهکارهای جدید برای رسیدن ایران عزیز به خود کفایی بر داریم و از این گونه مباحث پرهیز کنیم و وقت خود را بر سر این گونه مسائل نگذاریم.

  13. عباس ابراهیمی خوسفی می‌گه:

    سلام کاش می دانستید مشکلات بافق مجسمه شیر سنگی نیست ، ای کاش وارد حاشیه ها نمی شدیم فقط می تونم بگم ما را به رخت و چوب شبانی فریفته اند دیگر خود دانید