آداب معاشرت در روابط اجتماعی(۱)
حتما شما هم شنیده‌اید که می‌گویند فلانی از آداب معاشرت چیزی نمی‌داند یا کلاس اجتماعی ندارد ، همه ما در اجتماع زندگی می‌کنیم و در روابطمان ناگزیر از ارتباط با سایر انسان‌ها هستیم و آداب اجتماعی ازجمله اصولی است که باید از آن آگاهی داشته باشیم و ندانستن این اصول و فنون در جامعه مدرن امروزی می‌تواند مشکلات زیادی را در رابطه با سایر انسان‌ها برایمان ایجاد کند.
آداب معاشرت در واقع جزئی از آداب اجتماعی است.معاشرت، واژه ای عربی برگرفته از عشره به معنای آمیختن و مصاحبت است. معاشرت در اصطلاح به معنای ارتباط، دوستی، رفت و آمد داشتن با کسی ،گفت و شنیدکردن با هم ،با هم زیستن، همدمی، رفاقت، با کسی زندگی کردن، خوردن و آشامیدن با هم و نشست و برخاست است بنابراین، معاشرت به طور کوتاه مدت و یا بلندمدت و در حد اعلا و یا اقل آن صورت می پذیرد و اختصاص به دور زمانی بلندمدت ندارد. براین اساس، هرگونه روابط کوتاه مدت یا بلندمدت میان افراد یک جامعه می بایست در چارچوب قوانین و آدابی شکل گیرد تا این روابط و معاشرت، سالم اسلامی باشد. خداوند در آیاتی از قرآن براهمیت و ارزش آموزش و عمل به آداب معاشرت توجه داده و از والدین خواسته تا آداب معاشرت را در حوزه رفتارهای اجتماعی در خانه و جامعه به فرزندان بیاموزند(سوره نور آیات ۵۸ و ۵۹)
بنابراین همانگونه که خداوند معاشرت سالم و درست را از طریق پیامبران به مؤمنان و مردم می آموزد  همچنین بر والدین است که آداب درست را از کودکی در محیط خانوادگی به کودکان خویش آموزش دهند. تا شرایط جامعه پذیری و حضور کودکان در جامعه فراهم آید. در ارزش و اهمیت آموزش آداب معاشرت همین بس که خداوند در مقام تعلیم و آموزش پیامبران برآمده و خود اقدام به آموزش و پرورش ایشان نموده است تا این گونه بر ارزش و اهمیت آداب معاشرت تأکید کند
اما اینکه درمعاشرت چه معیارهایی را درنظر داشته باشیم تا معاشرت های ما انسان ساز و جامعه ساز باشد و ما را درمسیر اهداف و فلسفه آفرینش یاری رساند، موضوعی است که درآیات دیگر قرآن به آن توجه داده شده است. از مهم ترین معیارهایی که خداوند برای معاشرت و دوستی با دیگران بیان می کند، مساله ایمان است؛ زیرا ارتباطات میان مومنان با غیرمومنان می تواند تاثیرات منفی به جا گذارد؛ زیرا انسان همان اندازه که تاثیرگذار است ممکن است از دیگران تاثیر بپذیرد و کسی که کامل ساخته نباشد درمعرض خطر است. از این رو از جمله شرایط دوستی و معاشرت بر ایمان تاکید می شود. که در سوره های آل عمران آیه ۲۷و نساء آیه ۱۴۴ و انفال۷۲ آیه برآن تاکید گردیده است
دومین معیار درمعاشرت ها و دوستی ها، تقواست که یکی از مهم ترین ملاک های قرآنی است و خداوند درآیاتی ازجمله ۶۷ سوره زخرف برآن تاکید کرده است.
صداقت و راستگویی ، صلاح و درستکاری ، عرف عقلایی و خرد جمعی و سیره خردمندان درکنار معیار مصلحت و مصالح عمومی و خصوصی  و هجرت از محیط ناسالم به محیط سالم اجتماعی ازجمله مهم ترین ملاک ها و معیارهای دوست گزینی و معاشرت با مردم است که خداوند برآن در شوره ها و آیات نساء آیه ۶۹،بقره آیه۲۲۹  و نساء آیه۱۴ و لقمان آیه ۱۵ و طلاق آیه ۲، انعام، آیه ۱۵۲و نساء آیه۸۹ و نیز انفال آیات۷۲  تا ۷۵ تاکید نموده است
حضرت علی (ع) در حدیث بسیار زیبائی در رابطعه معاشرت با مردم می فرمایند : با مردم آنگونه معاشرت کنید، که اگر مردید بر شما اشک ریزند، و اگر زنده ماندید، با اشتیاق سوی شما آیند.
پس از خدا جوئیم توفیق ادب
ادامه دارد
گردآوری : محمد هادی فتاحی بافقی