چهارشنبه ۲۹ام دی ۱۳۹۵ ۰۱:۴۶:۱۱ بعد از ظهر

اخلاق در سیره پیامبر مکرم اسلام (ص)

کد خبر: 34022
تعداد بازدیدکننده: 25
تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۹۲

صلوات بر تو ای نور اول که خداوند وجود مبارکت را بر زمین نازل کرد تا رحمه اللعالمین باشی.
محمد (ص) از بطن تاریخ و عمق زمان در «هفدهم ربیع الاول» می آید ،با اخلاقی جذب کننده وبرگیرنده وبرکشنده ورشد دهنده،با رفتاری سرشار از تواضع و فروتنی وخاکساری،بانگاهی لبریز از شرم و عفاف ،بازبانی حق گوی و خداخوان و فصیح ،با بیانی گرم وگیرا و سحار،با قلبی نورانی که چشمه زلال «معرفت»است . با دستی که دوست نواز و دشمن کوب است. با پایی پویاتر از باد،نستوه تر از کوه ،باچهره ای به خندانی صبح و درخشش خورشید و زیبائی ماه و عصمت عشق ،ماه «ربیع الاول » است و محمد می آید
مقارن طلوع فجر روز جمعه هفدهم ربیع الاول سال عام الفیل، ۵۳ سال قبل از هجرت، مقارن سال ۵۶۷ میلادی در خانه ای که در شعب ابی طالب بود، حضرت محمد (ص) با قدوم خود جهان را نورباران کرد و قدم بر چشم عالمیان نهاد.
پیامبراز همان کودکی با اخلاق نیکو خود جهانی را مجذوب خود نمود که یکى از شاخصه هاى پر اهمییت در پیشرفت اسلام اخلاق نیک و کلام ‏دلاویز و پرجاذبه پیامبر اکرم (ص) با انسان‏ها بود، این خلق نیکو تا بدان حدى بود که معروف شد سه چیز در پیشرفت اسلام نقش به‏سزایى داشت:
۱-    اخلاق پیامبر (ص)
۲-    شمشیر و مجاهدات حضرت على (ع)
۳-    انفاق ثروت حضرت خدیجه (س(
در قرآن مجید، به نقش اخلاق پیامبر (ص) درپیشرفت اسلام و جذب ‏دل‏ها تصریح شده است :
«فبما رحمه من الله‏لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک فاعف عنهم‏و استغفر لهم و شاورهم فى الامر»
اى رسول ما! به خاطر لطف ورحمتى که از جانب خدا، شامل حال تو شده، با مردم مهربان‏ گشته‏ اى، و اگر خشن و سنگدل بودى، مردم از دور تو پراکنده‏ می‏شدند، پس آن‏ها را ببخش، و براى آن‏ها طلب آمرزش کن، و درکارها با آن‏ها مشورت فرما.
ازاین آیه برداشت می ‏شود که نرمش و اخلاق نیک، یک هدیه الهى است، کسانى که نرمش ندارند از این موهبت الهى محرومند و افراد سنگ‏دل و سخت‏گیر نمی ‏توانند مردم‏دارى کنند و به جذب‏ نیروهاى انسانى بپردازند. رهبرى و مدیریت صحیح با جذب و عطوفت همراه است و باید دست‏ شکست‏ خوردگان در جنگ و گنهکاران شرمنده را گرفت وجذب کرد (با توجه به این که شان نزول آیه مذکور در موردندامت فراریان مسلمان در جنگ احد نازل شده است) و از مهم تر اینکه  مشورت با مردم از خصلت‏هاى نیک و پیوند دهنده است که موجب ‏انسجام می گردد.
پیامبر اسلام (ص) علاوه بر این که ارزش‏هاى اخلاقى را بسیار ارج ‏می ‏نهاد، خود در سیره عملی ‏اش مجسمه فضایل اخلاقى و ارزش‏هاى والاى ‏انسانى بود، او در همه ابعاد زندگى با چهره‏اى شادان و کلامی ‏دلاویز با حوادث برخورد می ‏کرد.در سیره عملى پیامبر (ص) صدها نمونه از اخلاق نیک و زیبا وجوددارد که هر کدام نشانگر قطره‏اى از اقیانوس عظیم حسن خلق آن‏ حضرت است، مهربانى و اخلاق نیکوى پیامبر (ص) در حدى بود که امام صادق (ع)فرمود:روزى رسول خدا (ص) نماز ظهر را با جماعت‏ خواند، مردم بسیارى به ‏او اقتدا کردند، ولى آن‏ها ناگاه دیدند آن حضرت بر خلاف معمول ‏دو رکعت آخر نماز را با شتاب تمام کرد پس از نماز از پیامبر (ص)پرسیدند: «مگر چه شده؟ که شما این گونه نماز را (با حذف‏ مستحبات) به پایان بردید؟» پیامبر (ص) در پاسخ فرمود:«اما سمعتم صراخ الصبى; آیا شما صداى گریه کودک رانشنیدید؟» معلوم شد که کودکى در چند قدمى محل نمازگزاران‏ گریه می ‏کرده، و کسى نبود که او را آرام کند، صداى گریه او دل‏ مهربان پیامبر (ص) را به درد آورد، از این رو نماز را با شتاب‏ تمام کرد، تا کودک را از آن وضع بیرون آورده، و نوازش نماید.
همچنین در فرازى از گفتار حضرت على (ع) در شان اخلاق پیامبر (ص) چنین‏ آمده:«رفتار پیامبر (ص) با همنشینانش چنین بود که دائما خوش‏رو،خندان، نرم و ملایم بود، هرگز خشن، سنگدل، پرخاشگر، بدزبان،عیب جو و مدیحه‏ گر نبود، هیچ کس از او مایوس نمی ‏شد، و هر کس به‏ در خانه او می آمد، نومید باز نمی ‏گشت، سه چیز را از خود دورکرده بود; مجادله در سخن، پرگویى، و دخالت در کارى که به اومربوط نبود، او کسى را مذمت نمی ‏کرد، و از لغزش‏هاى پنهانى مردم‏ جستجو نمی ‏نمود، جز در مواردى که ثواب الهى دارد سخن نمی‏ گفت،در موقع سخن گفتن به قدرى گفتارش نفوذ داشت که همه سکوت نموده‏ و سراپا گوش می ‏شدند.»
و چند حدیث بسیار زیبای اخلاقی از پیامبر گرامی اسلام:
برترین شما از نظر ایمان، خوش خلق‌ترین شما هستند.
سه چیز نزد خدا از فضایل اخلاق است:‌از کسی که به تو ظلم کرده است گذشت کنی و به کسی که به تو تحریم کرده است، عطا کنی و با کسی که از تو بریده است، ارتباط برقرار کنی.
    برترین مؤمن در اسلام کسی است که مسلمانان از زبان و دستش در امان باشند و برترین مؤمن در ایمان، خوش خلق‌ترین شما است.
این بود چند سطر بسیارکوتاه از اخلاق پیامبر(ص) تا شاید به کار گیریم و با هم پیوند صلح وصفا بندیم و دلها را از رشک وحسد و زیغ و رین پاک کنیم و از لغزش‏هاى برادرانمان بگذریم و خوش خلقی و اخلاق نیکو را نه در سخن و گفتار که در عمل و کردار اجراکنیم و قلبها را از کینه و عداوت دور سازیم .
گردآوری : محمد هادی فتاحی بافقی