چهارشنبه ۳ام خرداد ۱۳۹۶ ۱۰:۰۳:۴۹ قبل از ظهر

نقش پایش سلامت در شناسایی زودهنگام اختلالات بدن

کد خبر: 49609
تعداد بازدیدکننده: 158
تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۹۳

 

 

سلامتی وتندرستی یکی از مهمترین سرمایه های هرانسان در طول عمر می باشد.  رسالت اصلی علم پزشکی با پیشگیری از بیماریها آغاز،با تشخیص به موقع ادامه وبا درمان سرانجام می یابد.

پیشگیری از بیماری ویا تشخیص زود هنگام آن به خصوص در زمانی که بیماری هنوز ایجاد علامت نکرده و فرد احساس ناخوشی ندارد مهمتر و آسانتر از درمان بیماری در مراحل پیشرفته وتؤام با ظهور عوارض است.

امروزه پایش سلامت ( چک آپ) نقشی برجسته در شناسایی زود هنگام اختلالات بدن وجلوگیری از بروز عوارض وخیم بیماریها دارد.

مطابق با آنچه که در بسته خدمتی سلامت بزرگسالان تدوین گردیده است ، در ارزیابی دوره ای سلامت زنان و مردان ۵۹-۳۰ سال ، سلامت آنان به صورت همه جانبه مورد بررسی قرار می گیرد تا مشخص شود که خطر ابتلا به بیماری های مزمن غیر واگیر درآنان تعیین شده  و قبل از ابتلا نسبت به پیشگیری از بیماری اقدام نمایند. آیا شما نیز می خواهید که از سلامت خود با خبر شوید؟ پس مطالب زیر را دنبال نمایید.

به چه بیماری هایی بیماری های مزمن غیر واگیرمی گویند؟

افزایش میانه سنی جمعیت ، رشد سریع شهرنشینی ، کوچک شدن جوامع ، توسعه فناوری و به دنبال  آن کاهش فعالیت های جسمانی وافزایش تنش های روحی – روانی موجب گسترش عوامل خطر بیماری های قلب وعروق و در نتیجه شیوع زیاد این بیماریها شده است. به طوریکه بیماری های قلبی عروقی(دیابت، سکته قلبی، سکته مغزی، فشارخون بالا) شایعترین علت مرگ دربسیاری از جوامع دنیا و از جمله ایران می باشد.

مهمترین عوامل خطر ایجاد کننده بیماری های قلب و عروق تغذیه نامناسب ، کم تحرکی ، مصرف دخانیات ، چاقی ، فشارخون بالا ، دیابت واختلالات چربی خون هستند، که اصطلاحا به آنها بیماری های مزمن غیر واگیر گفته می شود، همچنین یک سری رفتارهای پرخطر مانند مصرف دخانیات که گرچه بیماری محسوب نمی شوند ولی از عوامل خطر ابتلا به بیماری های مزمن غیر واگیر هستند که همگی ریشه در الگوی نامناسب زندگی دارند به طوری که با اصلاح شیوه های زندگی وتغییر رفتارهای پرخطر می توان از شیوع این بیماری به میزان ۸۰%  کاست.

تن سنجی و تعیین نمایه توده بدنی:

اولین قدم برای پایش سلامت زنان و مردان انجام تن سنجی است. آنتروپومتری یا سنجش اندازه های بدن، دانش شکل شناسی بدن (مرفولوژی) است. کارآمدترین و معمولی ترین اندازه گیری های مورد استفاده عبارتند از: وزن، قد، و تعیین شاخص نمایه توده بدن

با محاسبه شاخص نمایه توده بدنی که بر اساس قد و وزن فرد محاسبه می شود، می توان فهمید که فرد لاغر، طبیعی و یا چاق است

مقدار BMI طبقه بندی
کمتر از ۵/۱۸ لاغری
۹/۲۴ –  ۵/۱۸ طبیعی
۹/۲۹ – ۰/۲۵ اضافه وزن
۳۰ و بیشتر چاقی
۴۰ و بیشتر چاقی شدید

 

 

 

 

با اندازه گیری دور کمر افراد می توان چاقی شکمی را مشخص نمود. در مردان اندازه دورکمر۱۰۲ سانتی متر و بیشتر  و در زنان اندازه دور کمر  ۸۸ سانتی متر و بیشتر چاقی شکمی محسوب می شود.

اگر شما هم می خواهید بطور علمی بدانید که نمایه توده بدنی تان چقدر است و چه باید بکنید، می توانید به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه کنید.

ارزیابی شیوه زندگی(تغذیه، فعالیت بدنی، مصرف دخانیات)

بسیاری از مشکلات بهداشتی ناشی از شیوه زندگی قابل پیشگیری اند و یا حداقل می توان وقوعشان را به تعویق انداخت. امروزه ما شاهد شیوع بیماری های مزمن هستیم که اغلب آنها ریشه در سبک زندگی افراد و الگوهای رفتاری آنها دارد،الگوهایی که در زمان کودکی و جوانی در افراد درونی شده و جزئی از زندگیشان قرار گرفته است. اغلب متخصصان اتفاق نظر دارند که یک زندگی سالم یعنی رژیم غذایی صحیح، فعال بودن و نکشیدن سیگار می تواند خطر بیماری های قلبی را به میزان ۸۰ درصد، خطر ابتلابه سرطان را ۶۰ درصد و ریسک دیابت را تا ۹۰ درصد کاهش دهد.

الف) تغذیه و بررسی وضعیت تغذیه

در بسته خدمات سباوسما هر ۳ سال یک بار  وضعیت تغذیه زنان و مردان ۵۹-۳۰ سال مراجعه کننده به مرکز بهداشتی درمانی پایش می شود.

الف- آنچه که از نظر برای سلامتی و پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن غیر واگیر اهمیت دارد، عبارت است از:

  • بررسی مصرف شیر و لبنیات
  • بررسی مصرف میوه و سبزیجات
  • بررسی مصرف ماهی
  • بررسی مصرف گوشت های سفید و قرمز
  • بررسی عادات نادرست غذایی شامل، مصرف غذاهای کنسروی و نمک سود مانند سوسیس و کالباس، بررسی مصرف نوشابه های گازدار، بررسی مصرف روغن جامد، بررسی مصرف نمک در سر سفره و سایر عادات غذایی ناصحیح

فهرست ارزیابی دوره ای سلامت برای مردان و زنان ۵۹-۳۰ سال
۱- فشار خون: چنانچه فشار خونتان طبیعی است فشار خون خود را هر ۳ سال یکبار چک کنید.

۲- تست دیابت: قند خون خود را هر ۳ سال یک بار اندازه بگیرید و در صورتی که به فشار خون بالا و کلسترول بالا مبتلا می باشید، سالانه آزمایش قند خون بدهید.

۳- کلسترول:کلسترول خون خود را از سن ۳۰ سالگی به بعد حداقل هر ۳ سال یک بار چک کنید.LDLو  HDL و تریگلیسیرید خون نیز اهمیت زیادی دارند.
۴- تست سرطان روده بزرگ: از سن ۵۰ سالگی به بعد برای بررسی وضعیت خود از نظر سرطان روده بزرگ با پزشک خود مشورت کنید.

۵- هر ۶ ماه یکبار وزن خود را چک کنید.
۶- نسبت به ضایعات و تغییر رنگ پوست بدن خود حساس باشید. همچنین توده های غیر طبیعی و زخمهایی که نسبت به بهبودی مقاوم میباشند را نادیده نگیرید چون ممکن است علایم سرطان باشند.
۷- نسبت به سلامتی روان خود نیز بسیار حساس باشید. افسردگی یکی از شایع ترین اختلالات روانی میباشد، برای درمان آن حتما به یک روانپزشک مراجعه کنید.
۱- پاپ اسمیر: زنانی که از لحاظ جنسی فعال بوده میبایست ۳ سال متوالی این تست را انجام داده و در صورت طبیعی بودن آن هر ۳ سال یک بار آن را تکرار نمایند.

۲- ماموگرافی: زنان با سن بالای ۴۰ سال حداقل یک بار ماموگرافی انجام دهند.

۳- تست پوکی استخوان:  .

برای بررسی لزوم انجام این تست به پزشک خود مراجعه کنید.

 

 

طیبه عسکری

منبع : دفترسلامت خانواده و جمعیت وزارت بهداشت ودرمان و آموزش پزشکی