پنج شنبه ۱۰ام فروردین ۱۳۹۶ ۰۷:۳۲:۰۶ بعد از ظهر

چهارشنبه سوری

کد خبر: 56078
تعداد بازدیدکننده: 247
تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۳

00001

واژه سوری پارسی (سوریک پهلوی) به معنی سرخ رنگ و جشنی است که به افروختن آتش سرخ مربوط می گردد . چهارشنبه سوری جشن بود، شادی بود و مهر و محبت . نه چونان امروزه که مردمان ترقه و ایجاد صداهای نابهنجار را با شادی اشتباه گرفته فلسه چهارشنبه سوری را از یادها برده اند . چهارشنبه سوری که در پایان سال برگزار می گردد کنایه ای است از پیشکش ها و نذورات برای درگذشتگان و شادی روان آنانکه در سال جدید کنار ما نیستند . در گذشته مردم ما چهارشنبه آخر سال را به گورستانها می رفتند ، برای درگذشتگانشان نذری می دادند و با آغاز شب و پیدایش تاریکی، روی پشت بامها آتش می افروختند برای آرامش درگذشتگان تا بدانند در دنیای خاکی فراموش نشده اند و نمی شوند . این رسم امروزه نیز بین مسلمانان ایران وجود دارد غیر از این است که بر مزار عزیزانمان شمع و چراغ روشن می کنیم و خیرات می دهیم و عقیده داریم مردگان چشم به راه هستند . چهارشنبه سوری همان خیرات برای درگذشتکان در روزهای آخر سال است .

آتش نشانه پاکی است نیاکان ما آن را روشن می کردند و تا صبح مراقب بودند خاموش نشود مانند          امروزی ها هیچگاه از روی آتش نمی پریدند. این رسم پرش از روی آتش بعدها و بر اثر گذر زمان در فرهنگ ما جا پیدا کرده است . نیاکان ما در چهارشنبه آخر سال، آجیل مشکل گشا فراهم می آوردند . هر کس گرفتاری داشت در این روز آجیل هفت مغز می خرید و به عنوان نذری بین دیگران پخش می کرد . این هفت مغز عبارت بودند از پسته، بادام، سنجد، کشمش، گردو، برگه هلو، انجیر و خرما .

یکی دیگر از سنت هایی که در چهارشنبه سوری اجرا می گردید ، فال کوزه بود به امید آگاه شدن از سرنوشت آینده . این سنت  با شعر خواندن و فال زدن همراه بود . این کار بیشتر برای سرگرمی و با هم بودن انجام می گرفته است . دختری کوزه خالی را در جشن می چرخاند و هر کس چیزی در آن می انداخت . کوزه را به خانه ای می بردند که درخت مورد داشته باشد . پارچه سبزی روی کوزه می انداختند و دختری دست درون کوزه می برد و هر بار چیزی بیرون می آورد . هر کس که آن چیز را درون کوزه انداخته بود، آهنگ و شعر خود را بلند می خواند .

از جمله کارهای دیگری که در جشن چهارشنبه سوری انجام می گرفت ، پخت آش رشته بود .کسی که نذر داشت دیگران را برای پخت دعوت می کرد . هر کسی موادی از آش را می آورد و به هم کمک می کردند و بعد آش را بین مردم حاضر در جشن قسمت می نمودند .

رسم دیگری بود به نام شال اندازی، پسربچه ها جعبه های کوچکی درست می کردند آنها را به ریسمانی            می بستند و به پشت بام خانه ها می رفتند و جعبه ها را از سوراخ بام یا پنجره ، داخل خانه می فرستادند . کسانی که در خانه بودند ، شیرینی یا خشکبار درون آن می گذاشتند .

امروزه آیین قاشق زنی در تهران اجرا می گردد . جوانانی خود را در چادر زنانه پنهان می کنند پیاله و بادیه در دست می گیرند ، به در خانه ها می روند و نذورات آنها را در این روز جمع می کنند . مردم ما با آغاز جشن چهارشنبه سوری ، حلوا و سورک می پختند و به مزار درگذشتگان می رفتند . روشن نمودن آتش در نظر نیاکان ما تنها آرامش روان بود . آنها هیچگاه از روی آتش نمی پریدند یا وسایل خطرناک را به نام برگزاری این جشن به جان مردم نمی انداختند . جشن چهارشنبه سوری دلیلی بود برای نزدیکی مردم و شادی و نشاط آنها . آنچه باعث ماندگاری این جشن تا به امروز شده ، بزرگداشتن مهر و دوستی است و آنکه بدانیم در پس هر جشن و شادی ، غم و مرگ هست این دو را در کنار هم باور داریم .

شوربختانه امروزه مردم ما با ناآگاهی از فلسفه جشن چهارشنبه سوری عکس آن رفتار می کنند و به جای شادی ، ناراحتی و غم را نثار هموطنانشان می کنند . چهارشنبه سوری جشن پریدن از روی آتش نیست بلکه درک پاکی آتش است و به یاد مرگ بودن . اگر به گناه آلوده شویم در آتش نادانی خویش خواهیم سوخت .

 

شاد باشید

عالیه نقیب الذاکرین بافقی(مهرگان)

۹ نظر

  1. ایلیا می‌گه:

    بسیارزیبابوددرودبرشما که دربازنمودن سنتهای اصیل ایرانی تلاش می کنید

  2. احمدیان می‌گه:

    فرهنگ ایرانی یعنی فرهنگ شادی
    امیدوارم بار دیگر شاهد ساختاری در کشور باشیم که از فرهنگ ایران برآمده باشد زیرا تنها راه نجات ایران همین فرهنگ ایرانی است .
    خاورمیانه به کورش دیگری نیاز دارد تا صلح را برای ملل خاورمیانه به ارمغان آورد .
    در ضجه های کودک سوری ، در آه و ناله ی کودک عراقی و در چشم اشکبار کودکان کار ایرانی ، همه و همه انتظار نهفته است انتظاری برای بازگشت کورش بزرگ و دودمان پاکش.

  3. رنجبر بافقی می‌گه:

    سرکارخانم نقیب
    چه زیبا و موشکافانه نوشتید
    ممنون

  4. همشهری می‌گه:

    سلام
    ماههاست هر روز به سایت سر می زنم به امید دیدن نوشته ای از شما دستتان درد نکند مثل همیشه عالی دیگر ما را منتظر نگذارید

  5. میلاد می‌گه:

    اینک روزشمار خورشیدی، آوای شادی و خجستگی روزهای گرامیداشت نوروز، یادمان های ایران بزرگ را نوید می دهد. مردمان ایرانشهر از تبار، باور، فرهنگ و گویش های گوناگون به بدرقه سالی که گذشت و به پیشواز سالی نو سرشار از آرزوهای بهاری می روند.
    به رسم پاک ایرانیان، هرآن چه از پیشینه سرشار از مهرمان نشانی دارد را گرامی می داریم. خانه تکانی می کنیم، آلودگی ها، زشتی ها و بدی ها را به دور می ریزیم. «سبزه» از دانه های گندم و ماش برای سرسبزی سال پیش روی و پاسداست زیست بوم می کاریم.
    شبِ آخرین چهارشنبه سال، پیش از پریدنِ آفتاب، بوته های خار و گزنی را به ترتیب و پشت سر هم کپه می کنیم و جشن شادی و آتش برپا می کنیم. درهر جستنی یکی از پسِ دیگری از روی اَخگرهای اَفروخته با سرودن ترانه « زردی من از تو سرخی تو از من »، نیایش می کنیم تا بیماری، اندوه و تاریکی جای خود را به تندرستی و شادابی و روشنایی بدهد.
    مراسم گوناگون آیین چهارشنبه سوری از آتش افروزی، چراغانی، تدارک آجیل هفت مغز، فال گوش ایستادن، کوزه شکستن، قاشق زنی کودکان، کندر و سپند دود دادن برای زدودن آلودگی ها تا گره گشایی برای گشایش اندوه و مشکل های سالی که گذشت، انرژی و پویایی را در بین خانواده و دوستان جاری می کند.
    خوشبختانه ملت بزرگ ایران، با وجود مشکلاتی که در برگزاری این مراسم بر سر راهش قرار دادند ، به پاس همبستگی ملی، با فعالیت مدنی به دور از خشونت، آیین ها و مراسم ملی ایرانزمین را زنده و جاودان برپا کرده و خواهند کرد.
    هم میهنانم،
    رزمایش چهارشنبه سوری، نمایش آهنگ ملی است. زمان مناسبی برای گردهم آمدن و نیروبخشیدن به همبستگی ملی و گرامیداشت فرهنگ باستانی هزاران ساله ایرانزمین است.
    از سربازان وطن و همه خدمتگزار نیروهای انتظامی دعوت می کنم، برای برپایی و پاسداشت جشن چهارشنبه سوری، این آیین ملی و برای حفظ جان و امنیت هم میهنان خود همراه و کوشا باشند.
    چهارشنبه سوری، جشن آتش به کامتان شیرین باد
    نور بر تاریکی پیروز است

  6. احمدیان می‌گه:

    چند اظهار نظر تازه درباره چهارشنبه سوری
    بیانیه پلیس ایران: آئین چهارشنبه پایانی سال از جمله جشن‌های باستانی و سنت‌های قدیمی و دیرینه‌ای است که به عنوان پیش درآمدی برای نوروز، فرصتی برای کنار هم بودن را فراهم می آورد.
    معاون اجتماعی فرمانده نیروی انتظامی: پلیس در چهارشنبه آخر سال و ایام نوروز، کنار شهروندان است.
    آیت الله ناصر مکارم شیرازی از روحانیون قم در پایان آخرین درس خارج فقه در سال ۱۳۹۳: چهارشنبه سوری کاری خرافی است و تبدیل به بلایی برای مملکت شده است که مفهوم عاقلانه ای ندارد.

  7. احمدیان می‌گه:

    چهارشنبه سوری ، بچه بافقیها یزد بودند این برام عجیب بود .
    مثل اینکه بافقیها در زمینه ی جشن و شادی هم بیگانه پرستند .
    یزد دیشب قیامت بود

  8. سیروس می‌گه:

    ممنون از متن زیبای شما برای تشویق به شادی تاترغیب به غم…

  9. صنم می‌گه:

    از اینکه سنت نیاکان را زنده میکنید جای تشکر فراوان دارد ممنون