پنج شنبه ۱۰ام فروردین ۱۳۹۶ ۰۹:۰۸:۵۲ بعد از ظهر

کودکان سالم سرمایه های فردای جامعه اند.

کد خبر: 6649
تعداد بازدیدکننده: 115
تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۳۹۱

داشتن کودکان سالم مستلزم رعایت اصول بهداشتی و بهبود تغذیه آنها به خصوص تغذیه در دوران نوزادی است دوران تکرار نشدنی کودکی دوران شکل گیری رشدجسمی و روانی انسان است که  در تامین سلامت انسان در تمام زندگی اهمیت ویژ ه ای دارد و دوران شیرخوارگی حساسترین مرحله آن می باشد.     قسمت اعظم رشد جسمی و تکامل روانی کودک در دو سال اول زندگی صورت می گیرد.سازمان جهانی بهداشت و یونیسف، تغذیه انحصاری با شیر مادردر ۴تا ۶ ماه  اول زندگی شیرخوار و تداوم آن راتا ۲ سالگی همراه تغذیه تکمیلی توصیه نموده اند. مزایای تغذیه با شیرمادر به روشنی اثبا ت شده و در تعالیم دینی و فرهنگ اسلامی هم مورد تاکید قرار گرفته است. جالب توجه اینکه شیرمادر فقط زمینه ساز سلامت کودک در دوره شیرخواری نیست .

متاسفانه در بسیاری از نقاط دنیا شیوع و طول مدت تغذیه با شیر مادر بدلایل مختلف اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کاهش یافته است اطلاعات موجود نشان می‌دهد که حدود ۸۰ درصد نوزادان ایرانی تا ۱۵ ماهگی از نعمت تغذیه با شیر مادر برخوردارند؛ اما این شاخص برای ۲۰ تا ۲۳ ماهگی بین ۵۰ تا ۶۰ درصد است حال با توجه به اهمیت شیرمادر در پیشگیری از بیماری ها و مزایای بسیار برای مادر و کودک و عدم تداوم آن  که  می تواند برای مادر و کودک زیان بخش باشد تغذیه با شیرمادر امروزه به عنوان یک راهبرد اساسی در تامین رشد وبقای کودک مورد توجه سازمان جهانی بهداشت و یونیسف است.

به منظور دستیابی به عوامل موثر بر تداوم شیرهی و رابطه آن با وضعیت رشد شیرخواران ۲۴-۱۸ ماهه در شهرستان بافق در سال ۹۰ مطالعه ای توسط دکتر میرجلیلی و همکاران انجام شد

در این پژوهش مجموعا ۷۰۰ نفر از مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی که در زمان مصاحبه دارای کودک ۲۴-۱۸ ماهه بودند مورد بررسی قرار گرفتند که از  این تعداد ۵۰۰ نفر (۵/۷۱ درصد) در شهر و ۲۰۰ نفر(۶/۲۸ درصد) در روستا ساکن بودند

مطالعه نشان می دهد مادران در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی درصد تداوم شیردهی کمتری داشتند یعنی در مناطق شهری (۸/۴۹درصد ) و در مناطق روستایی (۵۲درصد ) تداوم شیردهی در زمان مصاحبه داشتند.

 بیشترین تداوم شیردهی مربوط به گروه سنی ۴۴-۴۰ سال و کمترین تداوم مربوط به گروه سنی ۱۹-۱۵ سال   می باشد

مطالعه نشان داد بیشترین فراوانی سطح تحصیلات مادران مربوط به دبیرستان و دیپلم می باشد (۷/۴۹) درصد است وبیشترین تداوم شیردهی در مورد خانم های خانه دار(۴/۵۱%) و کمترین تداوم شیردهی مربوط به شاغلین (۳۷%) می باشد.

به نظر می آید تحصیلات مادر و اشتغال یک فاکتور تاثیر گذار بوده است و بالا بودن تحصیلات مادرامکان اشتغال وی را در خارج از خانه بیشتر نموده و درنتیجه اجبار مادر به ترک منزل در نهایت منجر به قطع وابستگی فرزند به شیر مادر می شود. تنوع عوامل تاثیر گذار بر طول مدت شیردهی تاکیدی مجدد بر این امر است که طول مدت شیردهی از عوامل زیستی- پزشکی عوامل فرهنگی و اجتماعی گوناگون تاثیر پذیراست و بسته به ویژگی های جمعیت مورد مطالعه تاثیرگذارپذیری خود را از این عوامل نشان می دهد.

در خصوص بیماری مادر بیشترین بیماری مطرح شده مربوط به بیماری اعصاب و خوردن داروهای اعصاب  میباشد و بیشترین عدم تداوم شیردهی نیز مربوط به این گروه می باشد.

نتایج مطالعه نشان داد که استمرار شیردهی انحصاری با شیرمادر در مادران بازایمان طبیعی بیش از مادران سزارینی بود.

شروع تغذیه کمکی قبل از پایان ۶ ماهگی برای کودک، در کاهش تولید شیر مادر تأثیر فراوان دارد و هر قدرغذای کمکی زودتر به کودک داده شود،طول مدت شیردهی کوتاهتر میگردد . همچنین با استفاده از شیر کمکی همراه شیرمادر، مدت شیردهی کاهش مییابد واستفاده کودک از پستانک باعث کوتاه شدن مدت شیردهی میشودکه در این مطالعه به طور کلی ۹/۳۷درصد کودکان از  پستانک و شیشه استفاده نمودند  میانگین سن استفاده از شیر مصنوعی در شهرستان ۲۳/۷ ماه می باشدبیشترین سن استفاده از شیرمصنوعی زیر ۴ماه و ۶-۱۲ ماه می باشددر کل ۹/۳۸ درصدمادران  شیرمصنوعی را شروع می کنند

یافته ها نشان داد:

در این مطالعه  میانه شیردهی ۱۴ ماه ودر مقایسه با مطالعه زاهدان و مازندران وضعیت نامطلوبتری داردمیانگین استفاده از شیرمادر درمادران دارای فرزند دختر۷۷/۱۳ ماه ودر مادران دارای فرزند پسر۱۶/۱۴ ماه بوده است

نتایج این مطالعه حاکی از این امر می باشد که در جمعیت مورد مطالعه نسبت به سایر مطالعات طول مدت شیردهی کمتر و احتمال قطع شیردهی  درفاصله زمانی ۲۴-۲۸ ماهگی افزایش می یابد

در این مطالعه ناکافی بودن شیر مادر به عنوان فراوان ترین علت شروع تغذیه با شیرخشک ازدیدگاه مادران مطرح بود. این یافته نیز با نتایج بسیاری از مطالعات داخلی و خارجی هم راستا می باشد. در بیشتر موارد باور غلطی در بین خانواده هاوجود دارد که تصور میکنند علت گریه شیرخوار،ناکافی بودن شیر و گرسنگی اش می باشد. درصورتی که علل دیگر مانند شرایط محیطی، دردهای کولیکی و مانند آنها نیز میتوانند با بیقراری و گریه شیرخواران در ارتباط  می باشند .

 در کل در این مطالعه تحصیلات مادر، شغل مادر، اولین زمان شیر دهی پس از تولد، سن شروع غذای کمکی، بیماری کودک، استفاده از شیشه و پستانک و نوع زایمان از جمله  عواملی بودند که باعث قطع زود هنگام شیردهی می شدندو سن قطع شیردهی در مقایسه با سایر مطالعات انجام شده وضعیت نامطلوبتری داردکه بایستی  با توجه به شرایط فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی  و اهمیت شیرمادر در کودکان و سفارش اسلام در تغذیه کودک تا ۲ سال تمام راهکارهایی جهت بهبود تداوم شیردهی در شهرستان بافق اندیشه شود.

طیبه عسکری