یکشنبه ۳ام بهمن ۱۳۹۵ ۱۲:۰۴:۴۴ قبل از ظهر

روز ملی سلامت بانوان ایرانی

کد خبر: 9912
تعداد بازدیدکننده: 34
تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۹۱

زنان ،پیشگامان خود مراقبتی برای سلامتی خانواده و جامعه

رسول اکرم(ص):«ما اَکْرَمَ النِّساءَ اِلاّ الْکَریمُ وَ لا اَهانَهُنَّ اِلاّ اللّئیمُ

«مگر فرد فرومایه و پست تکریم نمی کند زنان را مگر فرد کریم و اهانت روا نمی دارد به آنان

سلامت زن،سلامت جامعه

با توجه به اهمیت سلامت زنان در جامعه، هر ساله  روز ۲۸ مهرماه در کشور به عنوان «روز ملی سلامت  بانوان ایرانی (سبا) نامگذاری شده است

سلامت زنان مطمئن ترین راه برای رسیدن به زندگی بهتر برای همگان است و ظرفیت سازی و توانمند سازی آنان جهت مشارکت در برنامه های بهداشتی پیش نیاز اصلی برای ارتقاء بهداشت و نیل به اهداف سلامت جامعه می باشد . آگاهی روز افزون در مباحث سلامت زنان موجب فزونی تلاش های بهداشت همگانی در سازماندهی فعالیت ها و ارتقاء سلامت و پیشگیری از بیماری در اقشار مختلف زنان شده است . نکته قابل توجه اینکه ویژگی های جمعیتی ، اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی جوامع در حال توسعه و وضعیت زنان در این جوامع متفاوت می باشد و موجب پیامدهای متفاوتی بر ابعاد مختلف بهداشت و سلامت آنان می گردد که باید در برنامه ریزی بهداشت و توسعه به آنها توجه لازم را مبذول داشت.

پوکی استخوان را بشناسیم

پوکی استخوان یا استئوپروز، در اثر تخریب بافت استخوانی، توده‏ای استخوان کاهش یافته سرانجام به شکستگی استخوان منجر می‏شود توده‏ی استخوانی هر فرد معمولاً در ۳۰ تا ۳۵ سالگی به بیشترین حد خود می‏رسد. پس از این سن، کم شدن توده استخوان به صورت یک روند طبیعی آغاز می‏شود. در واقع با افزایش سن، مقدار استخوانی که تخریب می‏شود، بیشتر از مقداری است که ساخته می‏شود. زمان یائسگی عامل خطر برای پوکی استخوان است، بطوریکه بعضی، عملاً پوکی استخوان را فقط بیماری دوران یائسگی می‏دانند. هنگام یائسگی، مقدار هورمون (استروژن) در بدن زنان خیلی کم می‏شود. پایین آمدن این هورمون در خون، از دست دادن استخوان و پوکی آن را سبب می‏شود. پوکی استخوان، بیماری خاموش نیز نامیده می‏شود، زیرا ممکن است شما متوجه هیچ علامتی نشوید. طی سالها ممکن است استخوانهایتان را از دست بدهید، اما ندانید که پوکی استخوان دارید، تا زمانیکه ناگهان یکی از استخوانهایتان بشکند

سن شروع وشیوع پوکی استخوان: 
  در زنان پوکی استخوان چهار برابر مردان دیده می‏شود. در سالهای بعد از یائسگی، مخصوصاً در سالهای اول، معمولاًقدرت استخوان با سرعت زیادی کاهش می‏یابد. سپس این سرعت کم می‏شود ولی روند پوکی استخوان ادامه می‏یابد.

پوکی استخوان در مراحل بعدی موجب بروز مسائل زیر می‏گردد:
۱- شکستگی خود به خود یا با کمترین ضربه بر استخوانها مخصوصاً در نواحی ران و لگن، کمر و ستون مهره‏ها که غالباً این اولین علامت است.
۲- کمر درد شدید در نقطه‏ای خاص که نشانه شکستگی است۳٫ – قوز پشت که موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن می‏
شود.۴ -کوتاه شدن قد.
بعضی از محققان عقیده دارند افتادن دندانها در سالهای بالا نیز ناشی از همین پوکی استخوان است. شکستگیهای ناحیه لگن، معمولاً در اثر افتادن و سقوط کردن فرد رخ می‏دهند. این شکستگی‏ها در بین شکستگیهای دیگر از همه بدتر است، زیرا می‏تواند حتی خطر مرگ در پی داشته باشد. کوتاه شدن قد، روند طبیعی افزایش سن است، ولی چنانچه کاهش قد قابل توجه بیش از ۵/۲ سانتی‏متر باشد(نسبت به ۲۰ سالگی)، ممکن است همین، اولین علامت پوکی استخوان باشد.
عوامل مستعد کننده پوکی استخوان کدامند؟
عوامل مستعد کننده‏ای که قابل کنترل نیستند:
– جنسیت: زنان بسیار بیشتر از مردان به پوکی استخوان و شکستگی ناشی از آن دچار می‏شوند.( در واقع ۴ برابر آقایان). زیرا زنان از ابتدا تراکم استخوان کمتری دارند

 – سن: با افزایش سن احتمال بروز پوکی استخوان بیشتر می‏شود.
– سابقه‏ی خانوادگی: وراثت بر مقدار استخوانهای شما و سرعت از دست دادن آنها تأثیر دارد، اگر مادر شما شکستگی لگن یا مهره، ساعد و… داشته باشد، احتمال ابتلای شما به شکستگی ۲ برابر افراد دیگر است.
– بعضی از بیماریها: بیماریهایی نظیر بیماری تیروئید، پاراتیروئید، غدد جنسی، و غدد فوق کلیوی می‏توانند به پوکی استخوان منجر شوند.
عوامل خطری که می‏توانید آنها را کنترل کنید:
– ورزش نکردن: فعالیت نداشتن، کاهش توده‏های استخوان را تسریع می‏کند. ورزش مناسب به افزایش مقدار استخوان و سلامت بیشتر شما کمک می‏کند.
– کمبود کلسیم در برنامه‏ غذایی: کلسیم استخوانها را قدرتمند می‏کند. اگر به قدر کافی کلسیم مصرف نمی‏کنید بدن شما سلولهای استخوانی را تخریب می‏کند تا کلسیم مورد نیاز خود را از آنها به دست آورد.
برای جلوگیری از پوکی استخوان چه باید کرد؟
۱)دریافت کلسیم و ویتامین دی کافی ۲)ترک سیگار ۳)داشتن فعالیت فیزیکی مداوم و متعادل (مثلاً حداقل ۳۰ دقیقه پیاده‏روی روزانه).
۴)خانمهای یائسه‏ای که دارای عوامل مستعد کننده‏ی پوکی استخوان هستند و افراد مبتلا به بیماریهای تیروئید باید با پزشک خود در این باره مشورت کنند.

عوامل خطر سرطان سینه عبارتند از :

سن : با افزایش سن احتمال ابتلا به سرطان سینه بیشتر می شود.

مناطق جغرافیایی : شیوع این سرطان در نقاط مختلف جغرافیایی و کشورها فرق می کند. اگر چه میزان فعالیت روزانه فرد بسیار مهم تر از وراثت در این نوع سرطان می باشد.

سن شروع قاعدگی یا یائسگی : خانم هایی که خیلی زود قاعده شده و خیلی دیر یائسه می شوند، استعداد بیشتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند. خانم هایی که بعد از ۵۵ سالگی یائسگی طبیعی دارند، نسبت به خانم هایی که قبل از  ۴۵ سالگی دچار یائسگی می شوند، دو برابر بیشتر احتمال ابتلا به سرطان سینه را دارند. سن افراد در زمان اولین بارداری : نداشتن بچه یا بچهدار شدن در سن بالا، احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد. خطر ابتلا به این سرطان برای زنانی که بعد از ۳۰ سالگی اولین بچه خود را به دنیا آورده اند، دو برابر بیشتر از زنانی است که قبل از سن ۲۰ سالگی بچه اول خود را به دنیا آورده اند

– عوامل وراثتی–  سابقه ابتلا به بیماری های دیگر سینهدر معرض اشعه قرار گرفتن : برخی خانم ها به دلیل ابتلا به برخی بیماری ها، باید در معرض اشعهقرار بگیرند و پرتو درمانی شوند که این کار احتمال ابتلا به سرطان سینه بالا می برد.

نحوه زندگی کردن : مطالعات مختلف نشان می دهد که نحوه زندگی و رژیم غذایی افراد ارتباط مستقیم با سرطان داردچاقی : زنان چاق بیشتر از افراد معمولی در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند. مصرف الکل در زنان شانس ابتلا به سرطان سینه را زیاد می کند

هورمون ها : زنانی که از روش های هورمونی (قرص های هورمونی) برای جلوگیری از بارداری استفاده می کنند، شانس زیادتری برای ابتلا به این سرطان را دارند. طول مدت مصرف، سن فرد در آغاز مصرف، دوز و نوع هورمون مورد استفاده از مواردی است که اثر مهمی بر احتمال ابتلا به این سرطان می گذارند.خطر ابتلا به سرطان سینه در زنانی که بعد از ۳۰ سالگی اولین بچه خود را به دنیا آورده اند، دو برابر بیشتر از زنانی است که قبل از سن ۲۰ سالگی بچه اول خود را به دنیا آورده اند

سرطان سینه چه علایم ظاهری دارد؟

سرطان سینه  در ابتدا دردناک نیست و فرد هیچ گونه احساس دردی ندارد.

امروزه سرطان سینه با غربالگری سینه در زنانی که هیچ  علایمی ندارند، تشخیص داده می شود. تقریبا ۶ نفر از هر هزار نفر در تست های غربالگری سرطان سینه تشخیص داده می شوند .

توده در سینه: برخی زنان با احساس توده در سینه خود، احتمال بروز مشکلی را می دهند. این کار هنگامی رخ می دهد که فرد در حال بررسی سینه خود می باشد و بافت توده ای شکل نامنظمی را در سینه خود حس می کند.

تغییرات در پوست: دندانه دار شدن پوست و تشکیل چین و چروک از تغییرات مهم در پوست فرد است. حتی مکن است از نوک سینه ترشحاتی خارج شود. سینه متورم شده و قرمز می شود و پوست سینه، مانند پوست پرتقال می شود.

گاهی بیماران با توده در زیر بغل مواجه می شوند که نشان دهنده رشد سرطان تا غدد لنفاوی زیر بغل است.

                              

منبع: دانستنیهای پزشکی